Vakcina za latentnu tuberkulozu

Kategorija: Inovacije

Tuberkuloza kod čovjeka je infektivna bolest koju uzrokuje Mycobacterium tuberculosis (Mtb), afektirajući najčešće respiratorni sistem (pluća), s tim što se može proširiti i na druge organe i organske…

Projekat

Naziv projekta: Vakcina za latentnu tuberkulozu
Kategorija:  Inovacije
Sažetak: 

Tuberkuloza kod čovjeka je infektivna bolest koju uzrokuje Mycobacterium tuberculosis (Mtb), afektirajući najčešće respiratorni sistem (pluća), s tim što se može proširiti i na druge organe i organske sisteme. U većini slučajeva gdje je došlo do infekcije sa ovom bakterijom oboljenje je asimptomatsko i kao takvo se zove latentnom tuberkulozom. Prema podacima iz WHO-a (World Health Organization), otprilike 1/3 ukupne svjetske populacije ima latentnu tuberkulozu, a oko 10% latentnih infekcija progresuje ka aktivnoj tuberkulozi. Najvažnije svojstvo latentnih bakterija jeste da uspješno izbjegavaju selektivnu toksičnost antibiotika; antibiotik ih ne može uništiti jer su izgubili antigenska svojstva prisutna kod metabolički aktivnih sojeva, te kao takvi nisu suspektabilni na njihovu selektivnu toskičnost. Dakle, osobe koje su preboljele razvijenu tuberkulozu veoma često nakon naizgled uspješne terapije imaju latentnu infekciju, koja može da se aktivira kada se latentne bakterije nađu u povoljnim uslovima, ili kada je organizam dovoljno slab. Trenutna BCG (Clamette-Guerin Mycobacterium bovis) vakcina za tuberkulozu daje se novorođenčadi, te pruža zaštitu od teških oblika tuberkuloze samo tokom djetinjstva, s tim što ne štiti odraslu osobu od plućne tuberkuloze i ne daje se osobama koje su već bolovale (ili koje boluju) od TBC-a. U ovom istraživačkom radu proučavali su se latentni, tj. „uspavani/uporni“ sojevi Mycobacterium tuberculosis, tj. imunogenski potencijal produkata gena do čije ekspresije dolazi kada bakterija prelazi u latentno stanje – njih 50. Gen Rv3133c, koji predstavlja histidnu senzor kinazu, signalizira DosR regulonu - dio dvokomponentnog odgovora Mtb-a na hipoksiju- o nastalim hipoksičnim uslovima, što dovodi do ekspresije 50 gena poznatih kao latentni antigeni. Do latentih adaptiranih oblika Mycobacterium tuberculosis došlo se izlaganjem Mtb-a niskim koncentracijama azotnog oksida (NO) (Voskuli, et.al model) i hipoksijom (Wayne hypoxia model) in vitro. Ova dva stresora su izabrana zbog toga što se Mtb nalazi pod uticajem istih unutar samog domaćina kojeg inficira. Do hipoksije dolazi unutar granuloma usljed slabe interijerske perfuzije; ove granulome koji su stvoreni od ćelija imunog sistema bakterija prvenstveno nastoji koristiti kao sigurno okruženje za život. Azotni-oksid (NO) stoji kao komponenta imunološkog odgovora na infekciju, te ireverzibilno može oštetiti vegetativnu bakterijsku ćeliju. Saznanja o imunološkim efektima produkata ovih 50 gena, do čije ekspresije dolazi kada se Mycobacterium tuberculosis nalazi u navedenim uslovima, omogućit će razvoj vakcine za latentnu tuberkulozu, koja će služiti za sprječavanje ponovnog nastanka tuberkuloze kod osoba koje su već od nje bolovali, tj. kod kojih su u organizmu ostali „uporni“ Mtb sojevi. Dakle, vakcina bi se koristila kao sekundarna doza data isključivo osobama koje su senzibilizirane na tuberkulozu. Ova vakcina bi svakako bila na bazi već postojeće BCG vakcine, s tim što će se u njenu nadogradnju ukomponovati imunogensko-potencijalni elementi latentnih sojeva koji su u ovim analizama identificirani i izolirani. Razvoj potencnije BCG vaccine, specifično za latentnu tuberkulozu, značajno bi doprinjeo eradikaciji ovog oboljenja na nivou svjetske populacije.

Vođa tima:

Ime i Prezime: Dženan Kovačić

Drugi takmičar:

Ime i Prezime: 

Škola

Naziv škole: Srednja medicinska škola Mostar
Grad: Mostar

Supervizor

Ime i Prezime: Dženada Mehremić
Top